Bugunku gazetelerimizde nukleer santral ihalesinde yeni bir ertelenme ile ilgili  cikan haberlerden ikisinin ozetini sunuyorum.  Anlasilan devlet kuruluslari arasindaki koordinasyonsuzluk ve ozellikle Hazine ile Enerji Bakanligi arasindaki anlasmazlik devam ediyor ve kabak TEAS'in basina patliyor.

Kaynak: Dunya, 8 Nisan, 2000:

Bakanlar Kurulu'nun TEAŞ'a verdiği yetki çerçevesinde gözler dün TEAŞ Genel Müdürü Muzaffer Selvi'ye çevrildi. Selvi'nin konuyla ilgili dün saat 17.30'da bir basın toplantısı düzenleyeceği duyurusu yapıldı. Ancak saat 17.00 sularında toplantı iptal edildi, ardından da akşam saatlerinde bir açıklama yapılarak katılımcı konsorsiyum üyelerinden, tekliflerin geçerlilik süresini 21 Nisan 2000 tarihine kadar uzatmaları istendi. Açıklamada firmaların bu konudaki kabul veya ret yazılarını 14 Nisan'a kadar TEAŞ'a bildirmeleri istendi.  Ihalesi 1997 yılının ekim ayında yapılan Akkuyu Nükleer Santrali ihalesi, 1999 yılında 2 kez, yeni ertelemeyle birlikte 2000 yılında da 4 kez ertelenmiş oldu.

Kaynak:  Milliyet, 8 Nisan, 2000:

Türkiye Elektrik Üretim ve İletim AŞ'nin (TEAŞ) Akkuyu Nükleer Santralı ihalesinde seçimini Alman - Fransız konsorsiyumu NPI yönünde yaptığı ancak bu konsorsiyumun teklifinin şartnameye uymadığı iddia edildi. Sonucu 7 Nisan'da açıklanması gerekirken, 21 Nisan'a kadar ertelenen proje için yarışan ABD-Japon ve Kanada konsorsiyumları TEAŞ'ın tercihini öğrenince harekete geçti.  ABD - Japon konsorsiyumu Westinghouse - Mitsubishi ile Kanada Hükümeti nükleer santrallar yapım ve işletmeci kuruluşu AECL, Bakanlar Kurulu'nun ihaleyi sonuçlandırmak için tam yetki verdiği TEAŞ'a, NPI'nın teklifinde eksiklik bulunduğunu iletti. AECL yetkilileri NPI'ın istenen tarzda bir santral önermediği, bu yönde bir "referansının" olmadığı itirazında bulundu.

İhale şartnamesi uyarınca finansmanın tamamını konsorsiyumlar kendileri temin edecekler ve santral "anahtar teslimi - turn key project" yöntemi ile yapılacak. Yurtdışından sağlanacak finansmanın yanı sıra, yurtiçindeki bir bankadan da "teminat mektubu" istenirken, NPI konsorsiyumunun yurtiçi banka teminatının olmadığı, teklif mektubunda böyle bir garantinin bulunmadığı anlaşıldı. ABD ve Kanada grupları, NPI'ın bu durumda "ihale dışı kalması" gerektiğini öne sürdü. TEAŞ yönetiminin en düşük fiyatı öneren NPI'ya yurt içi banka teminat mektubu bulma olanağı sağlaması, ihalede "dedikoduları" arttırdı.  Bu arada üç konsorsiyum arasında geçen yarışta hükümetin MHP kanadının atom bombası yapımına olanak sağladığı için Kanada konsorsiyumunun teklifine sıcak baktığı, ABD-Japon konsorsiyumunun ise Türkiye'den santralı bu doğrultuda kullanmaması için teminat istediğini kaydediliyor.

İhalede yarışan üç konsorsiyum, Akkuyu Nükleer Santralı için 600 ile 1000 megawatt arasında değişen güçlerde reaktör öneriyorlar. Firma gruplarının teklifleri reaktör sayısı ve santralın gücü yanında, önerilen teknolojiye göre de farklılık gösteriyor. Konsorsiyumların teklifleri ile önerdikleri teknolojiler şöyle:

NPI Konsorsiyumu (Almanya - Fransa): Sıemens - Framatome - Campenon - Bernard - Hochtief - Garanti Koza İnşaat - Simko - STFA - Tekfen
Fiyatı : 2 Milyar 393 Milyon dolar.
Teknoloji : Zenginleştirilmiş uranyum içeren, hafif suyla çalışan reaktör tipi.
Referans : Son dönemde, yapmış olduğu ya da yeni işletmeye aldığı nükleer santral yok.

AECL Konsorsiyumu (Kanada - G. Kore): AECL - Kuarner John Brown - Hitachi - Daewoo - Ansaldo - Gama - Güriş - Bayındır - MNG.
Fiyatı : 2 milyar 571 milyon dolar.
Teknoloji : Doğal uranyum kullanılan, ağır suyla çalışan reaktör.
Referans : Kanada'da, Güney Kore ve Romanya'ya da yeni yapılan, yapımı süren, ya da çalışır vaziyette 25'in üzerinde nükleer santral.

Westinghouse-Mitsubishi Konsorsiyumu (ABD - Japonya): Westinghouse - Mitsubishi - Enka - Ceylan İnşaat.
Fiyatı : 3 Milyar 278 milyon dolar.
Teknoloji : Zenginleştirilmiş uranyum içeren, hafif suyla çalışan reaktör.
Referans: ABD'deki santralların yanı sıra son olarak Japonya - Kobe'de yapımı tamamlanarak işletmeye alınmış iki nükleer santral.

Son gunlerde olaylarin akisi soyle oldu:      

·  Hazine, 7 Nisan'da sonuçlanması gereken Akkuyu Nükleer Santralı'na enflasyonla mücadele programına aykırı olduğu gerekçesiyle kredi garantisi vermedi.

·  Enerji Bakanı Cumhur Ersümer, "Hazine garantisi sonra çözümlenir" diyerek TEAŞ'tan ihaleyi 7 Nisan'da sonuçlandırmasını istedi.

·  TEAŞ yönetiminin 7 Nisan'da bir basın toplantısı ile sonuçu açıklayacağını duyurması üzerine Hazine Müsteşarlığı devreye girdi.

·  Hazineden sorumlu Devlet Bakanı Önal'a iletilen bu gelişme, Önal tarafından Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan'a aktarıldı.

·  Özkan, Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan Ersümer'i arayarak, bu aşamada yapılacak bir açıklamanın Türkiye'yi sıkıntıya sokacağını aktardı.

·  Bunun üzerine, Ersümer'in tekrar TEAŞ yönetimine "basın toplantısı ve açıklamanın ertelenmesi" talimatı verdi.

·  TEAŞ yönetimi ihaleye katılan konsorsiyum temsilcilerini çağırarak yeniden süre süre uzatımı istedi.