|
KAYNAKLAR EKONOMIK TERIMLER SOZLUGU (27 Subat 2000) |
||
| Haberler | ||
| Teknoloji | ||
| Isletme ve Bakim |
Enerji ekonomisi uzerine yazarken bazi terimlerin Turkcelerini bulmakta zorluk cekiyordum. On-line bir sozluk aradim ve bulamadim (biliyorsaniz lutfen bildirin ve buraya referans olarak koyayim). Sonucta bir Cumartesi gunume mal olan asagidaki tabloyu hazirladim. Kaynak olarak Dunya Super Veb Ofset'in yayinladigi "Ansiklopedik Ekonomi Sozlugu"nu kullandim (ISBN:975-7632-05-8, 4ncu Baski: 1995). Kitap genelde cok iyi hazirlanmis. Her Turkce ekonomik terimin Ingilizce karsiligi ve detayli Turkce aciklamasi verilmis. Satin almanizi tavsiye ederim.
Binlerce kelimeden en cok kullanilan 530 civarinda ekonomik terimi burada listeledim. Birkac kelimenin Ingilizce karsiligini duzeltmem gerekti. Ayrica Ingilizce kelimelerin hecelenmesini de Amerikan Ingilizcesine uygun hale getirdim. Faydali bulacaginizi umarim.
Note: Serkan Aslan isimli bir arkadasimiz 7 Aralik 2002'de gonderdigi e-mail'de detayli bir ekonomik terimler sozlugunun assagidaki sitede bulundugunu bildirmisti. Ben de kontrol ettim ve cok hosuma gitti. Sizlere de oneririm. Serkan arkadasimiza da ayrica tesekkur ediyorum.
www.analiz.com/sozluk/sozlukdefault.htm
TURKCE INGILIZCE INGILIZCE TURKCE Acente Agent Acceptance Kabul Acik (ornek: butce acigi) Deficit (e.g., budget deficit) Account (e.g., bank account) Hesap (ornek: banka hesabi) Acik artirma Auction Accounting Muhasebe Acik ekonomi Open economy Acid-test ratio Asit-test orani Acik pazar Open market Active Aktif Aciz Insolvency Added value Katma deger Agirlikli ortalama Weighted average Administration Idare Akreditif Letter of credit Advance Avans Aktif Active Agent Acente Alacak Receivable Aggregate supply Toplam arz Alacak senedi Note receivable Agreement Antlasma Alameti fabrika Trade mark Aid Yardim Alici (ornek: alici piyasasi) Buyer (e.g., buyer's market) Allocation Dagilim Alim opsiyonu Call option Allocation Tahsis Alivre satis Short-selling Alternative Alternatif Alternatif Alternative Amortization Amortisman Altyapi Infrastructure Analysis Analiz Ambargo Embargo Antidumping duty Anti-damping duty Amblem Logo Anti-trust Anti-trost Amortisman Amortization Appreciation (or depreciation) (for stocks) Deger artisi (veya kaybi) (hisse senedi icin) Amortisman Depreciation Arbitrage Arbitraj Ana para Capital (principal) Asset Varlik Analiz Analysis Auction Acik artirma Anti-damping duty Antidumping duty Autocorrelation Oto korelasyon Anti-trost Anti-trust Automation Otomasyon Antlasma Agreement Autonomous Ozerk Antrepo Warehouse Autonomous transactions Otonom islemler Araci kurum Broker Average Ortalama Aramal Intermediate goods Bad debt Supheli alacaklar Arbitraj Arbitrage Balance of payments Odemeler dengesi Arz Supply Balance of trade Ticaret dengesi Arz yanli iktisat Supply side economics Balance sheet Bilanco Asagi (dusuk kaliteli) mallar Inferior goods Balanced budget Denk butce Asgari Minimum Bank Banka Asinma ve eskime Wear and tear Bank deposit Mevduat Asiri arz Overdemand Banknote Banknot Asit-test orani Acid-test ratio Banknotes issued Emisyon hacmi Atil Idle Bankruptcy Iflas Avans Advance Bankruptcy process Konkordato Avrupa Ekonomik Toplulugu (AET) European Economic Community (EEC) Bargaining power Pazarlik gucu Ayar (ornek: ince ayar) Tune (e.g., fine tuning) Barter Takas (veya trampa) Aylik (veya yillik) Salary Base period Baz donemi Azgelismis (ulkeler) Underdeveloped (countries) Basic goods Ilksel urunler Bagimli Dependent Basic goods Temel urunler Bagimsiz Independent Benefit Fayda Banka Bank Bilateral Iki yanli Bankalararasi Interbank Bill Police Banknot Banknote Bond Bono Basabas noktasi Breakeven point Bond Tahvil Basit faiz Simple interest Bonus Prim Battasma Obsolescence Book value Defter degeri Baz donemi Base period Bottleneck Darbogaz Beseri kaynaklar (insan kaynaklari) Human resources Bourse Borsa Bilanco Balance sheet Breakeven point Basabas noktasi Bilesik faiz Compound interest Broker Araci kurum Birincil piyasa Primary market Broker Broker Bono Bond Budget Butce Borc Debt Burden (e.g., debt burden) Yuk (ornek: borc yuku) Borc Loan Business Is Borsa Bourse Business cycles Is cevrimleri Borsa Stock exhange Buyer (e.g., buyer's market) Alici (ornek: alici piyasasi) Borsa Stockmarket By-product Yan mamul Broker Broker Call option Alim opsiyonu Bugunku deger Present value Capacity Kapasite Bunalim Crisis Capital Sermaye Butce Budget Capital (principal) Ana para Butunlesme Integration Capital formation Semaye birikimi Buyume orani Growth rate Capital gains tax Sermaye kazanclari vergisi Capraz kur Cross rate Capital goods Sermaye mallari Cari hesap Current account Capital market Sermaye piyasasi Cari kur Current exchange rate Capital-intensive technology Sermaye-yogun teknoloji Cari varliklar Current assets Capitalism Kapitalizm Carpiklik Skewness Cartel Kartel Cek Cheque Cash Nakit Cevre kirliligi Environmental pollution Cash flow Nakit akimi Cevrim Cycle Ceiling price Tavan fiyat Cifte vergilendirme Double taxation Central bank Merkez bankasi Cikti Output Certain Serten Cogaltan (carpan) Multiplier Cheque Cek Cok yanli ticaret Multilateral trade Clearing Kliring Cokuluslu firmalar Multinational Corporations Close price Kapanis fiyati Dagilim Allocation Coefficient Katsayi Dagilim Distribution Collective labour agreement Toplu is sozlesmesi Dagitilmayan karlar Retained earnings Commission Komisyon Damping Dumping Commodity Urun Darbogaz Bottleneck Common market Ortak Pazar Dayanikli Durable Communism Komunizm Dayanikli tuketim mallari Durable consumer goods Comparative Karsilastirmali Deflasyon Deflation Competition Rekabet Deflator Deflator Compound interest Bilesik faiz Defter degeri Book value Condition Kosul Defteri Kebir Nominal ledger Consignment Konsinye mal Deger Value Consolidated budget Konsolide butce Deger artisi (veya kaybi) (hisse senedi icin) Appreciation (or depreciation) (for stocks) Consortium Konsorsiyum Deger kaybi (veya amortizasyon) Depreciation Constraint Sinirlama Degerlendirme Valuation Consumer Tuketici Degisken maliyet Variable cost Consumer price index Tuketici fiyat endeksi Demografi Demography Consumption Tuketim Denetim Control Control Denetim Denge Equilibrium Control Kontrol Denk butce Balanced budget Conversion Konversiyon Depo Depots Cooperative Kooperatif Depresyon Depreciation Corporation tax Kurumlar vergisi Destek Support Cost Maliyet Devaluasyon Devaluation Cost analysis Maliyet analizi Devir Transfer Cost of living index Gecinme endeksi Devir hizi (ornegin: envanter devir-hizi) Turnover (e.g., inventory turnover) Cost-benefit analysis Fayda-maliyet analizi Devlet sektoru Public sector Council Konsey Devlet tahvili Government bond Credit Kredi Dis borc Foreign debt Creditworthiness Kredi degerliligi Divident Dividend Crisis Bunalim Dogal kaynaklar Natural resources Cross rate Capraz kur Dogrusal Linear Current account Cari hesap Dolar paritesi Dollar parity Current assets Cari varliklar Dolayli Indirect Current exchange rate Cari kur Dolaysiz Direct Customs duty Gumruk vergisi Doner akreditif Revolving credit Customs tariffs Gumruk tarifeleri Doviz kuru Foreign exchange rate Customs union Gumruk birligi Dunya Bankasi World Bank Cycle Cevrim Duran varliklar Fixed assets Debt Borc Dusuk mallar Inferior goods Decision tree Karar agaci Duzey (ornek: fiyat duzeyi) Level (e.g., price level) Deficit (e.g., budget deficit) Acik (ornek: butce acigi) Ekonomi Economy Deflation Deflasyon Ekonomik Economic Deflator Deflator Ekonomik rent Economic rent Demand Talep Eksik Incomplete Demand deposit Vadesiz mevduat Emek arzi Labor supply Demography Demografi Emek piyasasi Labor market Dependent Bagimli Emisyon hacmi Banknotes issued Deposit Mevduat Emlak vergisi Property tax Depots Depo En kucuk kareler yontemi Least squares method Depreciation Amortisman Endeks Index Depreciation Deger kaybi (veya amortizasyon) Endeksleme Indexation Depreciation Depresyon Endeksli fon Index-linked fund Devaluation Devaluasyon Enflasyon Inflation Developed (countries) Gelismis (ulkeler) Entegrasyon (veya butunlesme) Integration Development Gelisme Envanter Inventory Development Gelistirme Esel mobil Escalator principle Development Kalkinma Esnek Flexible Deviation (e.g., standard deviation) Sapma (ornek: standart sapma) Esnek talep Elastic demand Differentiation Farklilik Esneklik Elasticity Dilution Sulanma Esneklik Flexibility Direct Dolaysiz Etki Effect Discount Iskonto Etkin Effective Discount rate Iskonto orani Etkinlik Efficiency Discrimination Farklilastirma Euro-Pazar Euro-market Disposable income Kullanilabiir gelir Faal nufus Labour force Distribution Dagilim Faiz orani Interest rate Dividend Divident Faktor Factor Dividend Temettu Faktoring Factoring Dollar parity Dolar paritesi Farklilastirma Discrimination Double taxation Cifte vergilendirme Farklilik Differentiation Draft Tasari Fayda Benefit Drawing Keside Fayda-maliyet analizi Cost-benefit analysis Dumping Damping Fazlalik Surplus Durable Dayanikli Finans Finance Durable consumer goods Dayanikli tuketim mallari Finansal rasyolar Financial ratios Duty Gumruk vergisi Finanslama Financing Earnings Kazanclar Finansman Financial Economic Ekonomik Firsat maliyeti Opportunity cost Economic Iktisadi Fiyat Price Economic model Iktisadi model Fiyat/Kazanc orani Price/Earning ratio Economic power Iktisadi guc Fizibilite Feasibility Economic rent Ekonomik rent Fon Fund Economics Iktisat Fonksiyon Function Economy Ekonomi Franchising Franchising Effect Etki Garanti Guarantee Effective Etkin Gayrimenkul mallar Immovable property Efficiency Etkinlik Gayrisafi Gross Efficiency Verimlilik Gayrisafi kar Gross profit Elastic demand Esnek talep Gayrisafi Milli Harcama Gross National Product (GNP) Elasticity Esneklik Gecinme endeksi Cost of living index Embargo Ambargo Gelir dagilimi Income distribution Employment Istihdam Gelir vergisi Income tax Employment volume Istihdam hacmi Gelisme Development Enterprise Girisim Gelismis (ulkeler) Developed (countries) Enterprise Isletme Gelistirme Development Entrepreneur Girisimci Geriye cekis Withdraw Environmental pollution Cevre kirliligi Getiri Return Equilibrium Denge Gider Expense Equity capital Oz sermaye Girdi Input Error Hata Girdi-cikti analizi Input-output analysis Escalator principle Esel mobil Girisim Enterprise Euro-market Euro-Pazar Girisimci Entrepreneur European Economic Community (EEC) Avrupa Ekonomik Toplulugu (AET) Gizli issizlik Hidden unemployment Exchange control Kambiyo kontrolu Gorulen Visible Exemption Istisna Gorunmeyen Invisible Exemption Muafiyet Gosterge Indicator Expenditure Harcama Grev Strike Expense Gider Gumruk birligi Customs union Expense Harcama Gumruk tarifeleri Customs tariffs Export Ihracat Gumruk vergisi Customs duty Export subsidiary Ihracat primi Gumruk vergisi Duty Expropriation Kamulastirma Haksiz rekabet Unfair competition Extension of time Temdit Halka acik sirket Publicly held company Face value Itibari deger Hamil Holder Factor Faktor Harc Fee Factoring Faktoring Harcama Expenditure Feasibility Fizibilite Harcama Expense Fee Harc Hata Error Final product Nihai urun (mal) Havuz (ornek: guc havuzu) Pool (e.g., power pool) Finance Finans Hayat standardi Living standard Finance Maliyet Hazine Treasury Financial Finansman Hecing Hedging Financial crisis Mali kriz Hesap (ornek: banka hesabi) Account (e.g., bank account) Financial ratios Finansal rasyolar Hileli iflas Fraudulent bankruptcy Financial resources Mali kaynaklar Hipotez Hypothesis Financing Finanslama Hisse Share Fiscal policy Maliye politikasi Hisse senedi Stock share Fiscal year Mali yil Hissedar Share holder Fixed assets Duran varliklar Hizmet sektoru Service sector Fixed assets Sabit degerler (varliklar) Holding sirketi Holding company Fixed costs Sabit maliyetler Iade Return Flexibility Esneklik Ic finansman Internal financing Flexible Esnek Ic iskonto Internal discount Foreign capital Yabanci sermaye Icten ticaret Insider trading Foreign debt Dis borc Idare Administration Foreign exchange rate Doviz kuru Iflas Bankruptcy Franchising Franchising Ihracat Export Fraudulent bankruptcy Hileli iflas Ihracat primi Export subsidiary Free market economy Serbest piyasa ekonomisi Ihtiyat Reserve Free trade Serbest ticaret Ikame Substitution Free trade zone Serbest ticaret bolgesi Iki yanli Bilateral Fringe benefits Ucret disi yararlar Ikincil piyasa Secondary market Function Fonksiyon Iktisadi Economic Fund Fon Iktisadi guc Economic power Fundamental equilibrium Temel denge Iktisadi model Economic model Goods Mal Iktisat Economics Goods and services Mal ve hizmetler Ilke Principal Government bond Devlet tahvili Ilksel urunler Basic goods Gross Gayrisafi Imalat Manufacturing Gross National Product (GNP) Gayrisafi Milli Harcama Inhisar Monopoly Gross profit Gayrisafi kar Intikal Succession Growth rate Buyume orani Ipotek Mortgage Guarantee Garanti Is Business Hedging Hecing Is cevrimleri Business cycles Hidden unemployment Gizli issizlik Is getiri orani Internal rate of return Holder Hamil Isci sendikasi Labor union Holding company Holding sirketi Isgucu Labor force Human resources Beseri kaynaklar (insan kaynaklari) Isgucu arzi Labor supply Hypothesis Hipotez Iskonto Discount Idle Atil Iskonto orani Discount rate Immovable property Gayrimenkul mallar Islem (ornek: banka islemi) Transaction (e.g., bank transaction) Import Ithalat Isletme Enterprise Incentives Tesvik tedbirleri Isletme Operation Income distribution Gelir dagilimi Issizlik orani Unemployment rate Income tax Gelir vergisi Istatistikler Statistics Incomplete Eksik Istihdam Employment Incorporated company Sirket (anonim) Istihdam hacmi Employment volume Independent Bagimsiz Istikrar Stability Index Endeks Istikrar tedbirleri Stabilization measures Index of wholesale prices Toptan esya fiyat endeksi Istisna Exemption Indexation Endeksleme Itfa Redemption Index-linked fund Endeksli fon Ithalat Import Indicator Gosterge Itibari deger Face value Indifference Kayitsizlik Itibari deger Nominal value Indirect Dolayli Kabili devir (devredilebilir) Transferable Industry Sanayi Kabul Acceptance Inferior goods Asagi (dusuk kaliteli) mallar Kalite kontrol Quality control Inferior goods Dusuk mallar Kalkinma Development Inflation Enflasyon Kambiyo kontrolu Exchange control Infrastructure Altyapi Kamu harcamalari Public expenditures Inheritance Veraset Kamu iktisadi kuruluslari (veya tesebbusleri) Pub (or state) economic enterprises Input Girdi Kamu isletmeleri Public enterprises Input-output analysis Girdi-cikti analizi Kamu sektoru Public sector Insider trading Icten ticaret Kamulastirma Expropriation Insolvency Aciz Kamulastirma Nationalization Institutional investor Kurumsal yatirimci Kanuni Legal Insurance Sigorta Kapanis fiyati Close price Intangible goods Maddi olmayan mallar Kapasite Capacity Integration Butunlesme Kapitalizm Capitalism Integration Entegrasyon (veya butunlesme) Kar Profit Intensive Yogun Karar agaci Decision tree Interbank Bankalararasi Kararli denge Stable equilibrium Interest rate Faiz orani Kararsiz denge Unstable equilibrium Intermediate goods Aramal Karlilik rasyolar Profitability ratios Internal discount Ic iskonto Karma economy Mixed economy Internal financing Ic finansman Karsilastirmali Comparative Internal rate of return Is getiri orani Karsilik Provision International Uluslararasi Karsilikli talep Reciprocal demand International Monetary Fund (IMF) Uluslarasi Para Fonu Kartel Cartel Inventory Envanter Kar-zarar hesabi Profit and loss account Investment Yatirim Katilma payi Share Investment fund Yatirim fonu Katma deger Added value Invisible Gorunmeyen Katsayi Coefficient Labor force Isgucu Kayitsizlik Indifference Labor market Emek piyasasi Kaynak dagilimi Resource allocation Labor supply Emek arzi Kazanclar Earnings Labor supply Isgucu arzi Kendine yeterlilik Self-sufficiency Labor union Isci sendikasi Keside Drawing Labour force Faal nufus Kiralama Leasing Leadership Liderlik Kisa donem Short run Leasing Kiralama Kisi basina gelir Per capita income Least squares method En kucuk kareler yontemi Kisir dongu Vicious circle Legal Kanuni Kisisel gelir Personal income Letter of credit Akreditif Kisitlama Restraints Level (e.g., price level) Duzey (ornek: fiyat duzeyi) Kisitlama Restrictions Liability Pasif Kiyi bankaciligi Off-shore banking Liberalism Liberalizm Kliring Clearing Libor (London Interbank Offered Rate) Libor Komisyon Commission License Lisans Komunizm Communism License Permi Konkordato Bankruptcy process Limited company Limited sirket Konsey Council Linear Dogrusal Konsinye mal Consignment Liquid assets Likit varliklar Konsolide butce Consolidated budget Liquidity Likidite Konsorsiyum Consortium Living standard Hayat standardi Kontrol Control Loan Borc Konversiyon Conversion Lockout Lokavt Kooperatif Cooperative Logo Amblem Korumacilik Protectionism Long run Uzun donem Kosul Condition Loss Zarar Kota Quota Lump-sum tax Maktu vergi Kredi Credit Macroeconomics Makro iktisat Kredi degerliligi Creditworthiness Management Yonetim Kredili satis Sale on account Management by workers Ozyonetim Kullanilabiir gelir Disposable income Manufacturing Imalat Kullanim Utilization Marginal Marjinal Kur (ornek: alis kuru) Rate (e.g., buying rate) Marginal cost Marjinal maliyet Kurumlar vergisi Corporation tax Market Pazar Kurumsal yatirimci Institutional investor Market Piyasa Kutle uretimi Mass production Marketing Pazarlama Liberalizm Liberalism Mass production Kutle uretimi Libor Libor (London Interbank Offered Rate) Maximization (e.g., profit maximization) Maksimasyon (ornek: kar maksimasyonu) Liderlik Leadership Mean Ortalama Likidite Liquidity Method Yontem Likit varliklar Liquid assets Microeconomics Mikro iktisat Limited sirket Limited company Minimization (cost minimization) Minimizasyonu (ornek: maliyet minimizasyonu) Lisans License Minimum Asgari Lokavt Lockout Mixed economy Karma economy Maddi mallar Tangible goods Money supply Para arzi Maddi olmayan mallar Intangible goods Monopoly Inhisar Makro iktisat Macroeconomics Monopoly Tekel Maksimasyon (ornek: kar maksimasyonu) Maximization (e.g., profit maximization) Moratorium Moratoryum Maktu vergi Lump-sum tax Mortgage Ipotek Mal Goods Multilateral trade Cok yanli ticaret Mal ve hizmetler Goods and services Multinational Corporations Cokuluslu firmalar Mali kaynaklar Financial resources Multiplier Cogaltan (carpan) Mali kriz Financial crisis National account Milli muhasebe Mali yil Fiscal year National budget Ulusal butce Maliye politikasi Fiscal policy National income Milli gelir Maliyet Cost Nationalization Kamulastirma Maliyet Finance Natural resources Dogal kaynaklar Maliyet analizi Cost analysis Net assets Net aktifler Marjinal Marginal Net present value Net bugunku deger Marjinal maliyet Marginal cost Net worth Oz varlik Menkul deger Securities Neutral Notr Menkul kiymetler borsasi Stock exchange Nominal Nominal Merkez bankasi Central bank Nominal ledger Defteri Kebir Mevduat Bank deposit Nominal value Itibari deger Mevduat Deposit Note Senet Mikro iktisat Microeconomics Note receivable Alacak senedi Milli gelir National income Obsolescence Battasma Milli muhasebe National account Official Resmi Minimizasyonu (ornek: maliyet minimizasyonu) Minimization (cost minimization) Officially fixed price Narh Mizan Trial balance Off-shore banking Kiyi bankaciligi Moratoryum Moratorium Oligopoly Oligopol Muafiyet Exemption Open economy Acik ekonomi Muhasebe Accounting Open market Acik pazar Mulkiyet Ownership Operation Isletme Nakit Cash Opportunity cost Firsat maliyeti Nakit akimi Cash flow Optimum Optimum Narh Officially fixed price Option Opsiyon Net aktifler Net assets Organization Organizasyon Net bugunku deger Net present value Oriented Yonelik Nihai urun (mal) Final product Output Cikti Nisbi fiyat Relative price Overdemand Asiri arz Nominal Nominal Ownership Mulkiyet Notr Neutral Pact Pakt Nufus Population Parameter Parametre Odeme Payment Partnership Ortaklik Odemeler dengesi Balance of payments Partnership Sirket (adi) Olasilik Probability Payment Odeme Oligopol Oligopoly Per capita income Kisi basina gelir Opsiyon Option Permit Permi Optimum Optimum Personal income Kisisel gelir Oran (matematikle ilgili) Ratio Plan Plan Organizasyon Organization Policy (e.g., price policy) Politika (ornek: fiyat politikasi) Ortak Pazar Common market Pool (e.g., power pool) Havuz (ornek: guc havuzu) Ortaklik Partnership Population Nufus Ortalama Average Portfolio Portfoy Ortalama Mean Preferred stock Ruchanli hisse senedi Oto korelasyon Autocorrelation Preferred stock Tercihli hisse senedi Otomasyon Automation Premium Prim Otonom islemler Autonomous transactions Present value Bugunku deger Oz sermaye Equity capital Price Fiyat Oz varlik Net worth Price/Earning ratio Fiyat/Kazanc orani Ozel Private Primary market Birincil piyasa Ozellistirme Privatization Principal Ilke Ozerk Autonomous Private Ozel Ozyonetim Management by workers Privatization Ozellistirme Pakt Pact Probability Olasilik Para arzi Money supply Process Surec Parametre Parameter Product Urun Pasif Liability Production Uretim Pazar Market Productivity Verimlilik Pazarlama Marketing Profit Kar Pazarlik gucu Bargaining power Profit and loss account Kar-zarar hesabi Permi License Profitability ratios Karlilik rasyolar Permi Permit Prohibitions (e.g., import prohibitions) Yasaklar (ornek: ithalat yasaklari) Piyasa Market Promotion Tesvik Plan Plan Property tax Emlak vergisi Police Bill Proposal Tasari Politika (ornek: fiyat politikasi) Policy (e.g., price policy) Protectionism Korumacilik Portfoy Portfolio Provision Karsilik Prim Bonus Proxy Vekaletname Prim Premium Pub (or state) economic enterprises Kamu iktisadi kuruluslari (veya tesebbusleri) Program (tarife) Schedule Public enterprises Kamu isletmeleri Reasurans Reinsurance Public expenditures Kamu harcamalari Reel faiz Real interest Public sector Devlet sektoru Regresyon analizi Regression analysis Public sector Kamu sektoru Rejim Regime Publicly held company Halka acik sirket Rekabet Competition Purchasing power parity Satinalma gucu paritesi Repo Repos Quality control Kalite kontrol Reserv Reserve Quota