Hosgeldiniz

TEKNOLOJI

ELEKTRIK URETIM MALIYETLERI 

(10 Haziran 2001)

Yonetim

Yorum

Elektrik Pazari

Haberler

Kaynaklar

Teknoloji

Ozgecmisim

Isletme ve Bakim

E-Mail

Okuyuculardan elektrik uretim maliyetleri konusunda istekler aliyorum.  Bu konuda bir seminer icin 1998'de hazirladigim Yerel Uretim slaytlarinda (Slayt no. 3, 4, 5) detayli bilgi verdim.  Ancak yerel uretimde nukleer enerji kullanilmadigi icin bu teknolojiyi dahil etmemistim.  Son bir-iki hafta konuyu tekrar inceledim. ABD Enerji Bakanliginin (Department of Energy-DOE) hazirladigi web sayfalarini kaynak alarak maliyetleri tekrar gozden gecirmek istedim. 

Assagidaki tabloda kirmizi ile isaretlenen degerler, DOE Hydropower Program web sitesinden alinmistir (sitede Hydropower Facts bolumune bakin).  Bu sitede baslica dort teknolojinin kurulus (kapital) maliyetleri (Sekil 1) ve uretim maliyetleri (yani isletme+bakim+yakit maliyetleri) (Sekil 2) verilmektedir. Ben bu sekillerden degerleri okuyarak assagidaki tabloya koydum.  

A.B.D. Nuclear Energy Institute (NEI)'in verdigi uretim maliyetleri de DOE'nin degerlerine oldukca yakindir (Sekil 3). 

Kurulus maliyetini ($/kWh) kWh basina maliyete donusturebilmek icin en azindan kapasite faktoru ve yillik kapital maliyetini (iskonto degeri) bilmemiz gerekir.  Kapasite faktoru olarak hidroelektrik icin %50 ve diger teknolojiler icin %85 (base load) kabul edelim.  Bunlar gercekci kabullerdir.  Kapital maliyetini de %10 alirsak, kurulus maliyetinin kWh basina degerini dorduncu kolondaki gibi hesaplayabilirz (kapital maliyetinin hesabi konusunda daha fazla bilgiyi.Copluk Gazindan Elektrik Uretimi sayfasinda bulabilirsiniz).  Kurulus ve uretim maliyetlerinin toplanmasi ile toplam maliyet hesaplanir.  

Tablo: Elektrik Maliyetlerinin Baslica Teknolojilere Gore Dagilimi

Kurulus Maliyeti ($/kW) Kapasite Faktoru (%) kWh basina Kurulus Maliyeti (cents/kWh) Uretim Maliyeti (cents/kWh) Toplam Maliyet (kWh)
Hidroelektrik 1000 50% 2.3 0.6 2.9
Komur 1400 85% 1.9 2.3 4.2
Dogal Gaz 400 85% 0.5 4.6 5.1
Kombine Cevrim 700 85% 0.9 3.0 3.9
Nukleer 5200 85% 7.0 2.2 9.2

Baska sayfalarda da bahsettigim gibi, maliyetler proje sartlarina gore cok degisiklik gosterir.  Burada yaptigimiz baslica teknolojilerin maliyetlerinin mukayesesidir.   Hidroelektrik genellikle $1000/kW'dan daha pahaliya mal olmaktadir.  Bence $1500/kW daha gerekci bir degerdir.  Bu durumda kWh basina kurulus maliyeti 3.4 cents/kWh, toplam maliyet de 4.0 cents/kWh'a cikar. Netice olarak diyebiliriz ki hidroelektrik, komur ve combine cevrim (yani dogal gaz + buhar) teknolojilerinin maliyetleri yaklasik aynidir.  Iyi kalitede komur ocaklarinin yanina kurulmus bir komur santralinin toplam elektrik maliyeti digerlerininden ucuz olabilir.  Ayni sekilde bizim Karakaya santrali gibi yuksek dusulu bir hidroelektrik santral da cok ekonomiktir.  Dogal gazin Kuzey Amerikada 1998-99 yillarindaki gibi cok dusuk fiyatli olmasi halinde ise kombine cevrim santrallarinin rekabet gucu cok artar. 

Tek cevrimli (Single Cycle) dogal gaz santrallarinin toplam uretim maliyetleri yuksek olmakla birlikte talebin en yuksek oldugu saatlerde (peak operation, kapasite faktoru %25-30) calistirilmalari halinde karli bir yatirim olabileceklerini soylemek de mumkun. 

Bu bes teknolojiden en pahali olani ise nukleer teknolojidir.  Uretim maliyeti nisbeten dusuk olmasina ragmen kurulus maliyetinin cok yuksek olmasi dolayisiyla, gunumuz sartlarinda, kesinlikle ekonomik degildir.