| YONETIM YONETIMDE YAYGIN KULLANILAN PROGRAMLAR (2 Nisan 2000) |
||
| Haberler | ||
| Teknoloji | ||
| Isletme ve Bakim |
Konuya gecmeden once "Information Age"in tercumesini bir paragrafla aciklamak istiyorum.
Bilgisayar teknolojisinde saglanan gelismelerden dolayi, 1980'lerin basindan beri icinde bulundugumuz devre Ingilizcede "Information Age" deniyor. Turkcede bunun tercumesini cogu kere "Bilgi Cagi" seklinde yapiyoruz. Bence bu dogru bir cevirme degil. Son zamanlarda yaratilan bilginin boyutu gecmiste teknolojide kazanilanlar yaninda kucuk kalir: Ilk matbaanin icadi (Johan Gutenberg, 1456), dunyanin gunes etrafinda dondugunun ispati (Nicolaus Copernicus, 1510), ilk pratik buhar makinasi (James Watt, 1769) ve otomobil imalati (Karl Benz, 1885), ilk elektrik santralinin kurulusu (Thomas Edison, New York, 1882) bugunku anlamda ilk ucagin havalanisi (Wilbur ve Orville Wright kardesler, 1903), ozel ve genel rolativite teorileri (Einstein, 1905 ve 1916), ENIAC isimli ilk sayisal bilgisayarin calismasi (Pennsylvania Universitesi, 1946) ve insanoglunun ay'a ilk ayak basmasi (ABD, 1969) gecmiste bilginin yaratilmasindaki buyuk gelismeler sayesinde olmustur. Bu ilerlemeler son 20 senedir bilgisayar teknolojisindeki gelismelerden daha az degildir. Bence son yillardaki gelismeler bilgiden ziyade bilgi iletisiminin kolayliginda ve hizinda kazanilan ilerlemeler sayesinde olmustur. Dolayisiyla yasadigimiz caga "bilgi cagi" yerine "bilgi-iletisim cagi" veya sadece "iletisim cagi" demenin daha uygun olacagi kanisindayim.
Simdi esas konuya geceyim. Bilgi-iletisim caginin en onemli ozelliklerden biri, mevcut verilerin hizla toplanmasi, analizi, dagitimi ve kontrolu sonucunda elde edilen verim artisi olamustur. Bu konuda 1990'in ortalarindan itibaren buyuk firmalarda "Enterprise Resource Planning (ERP)" (Kurulus Kaynak Planlamasi) programlari kurulmaktadir. Insan kaynaklari, imalat, muhasebe, envanter, dagitim gibi firmanin gunluk hayatina ait veriler ERP programlarinin girdilerini teskil eder. Bu programlarin basinda SAP R/3 (Systems, Applications, and Products in Data Processing) gelmektedir. Bu konuda SAP'in baslica rakipleri PeopleSoft, Oracle ve Baan'dir. Baslangicta SAP programi butun ERP gereksinimlerine cevap verecek iddialariyla piyasaya sunuldu ve pazarin aslan payini kapti. Kisa zamanda SAP'in kullanilmasi zor ve pahali bir program oldugu anlasildi (Kaynak: Wall Street Journal, 14 Mart 1997). Ornegin TEAS gibi bir firma icin SAP'in maliyeti $10 milyon'dan az olmayabilir. Ozellikle standard uygulamadan uzaklasip, musterinin istegine uygun degisiklikler yapilmasi program performansinda onemli dusmelere yol acabildi. Ancak "Ati alan Uskudari coktan gecmisti". Milyonlarca dolar harcadiktan sonra diger programlara gecmek guc olmasi, zamanla problemlerin bir kisminin cozumlenmesi ve etkin pazarlama SAP'in yaygin kullanilmasinin baslica sebebleri oldu. Sonucta butun ERP ihtiyaclarina cevap vermek yerine, SAP ERP'nin belkemigi gorevini yuklendi. ERP'nin cesitli dallarina yonelik bircok program SAP ile iletisim saglayacak sekilde gelistirildi. Assagida bu yan programlarin onemlilerinden bazilarini sunuyorum. Ilerde yeni program isimleri ile listeyi genisletecegim.
| Konu | Baslica Programlar ve Firmalar (SAP ile iletisim yapabilen) |
| Insan Kaynaklari | PeopleSoft : Insan kaynaklari konusunda ilk network programi hazirlayan firma ve bu konuda liderligini halen korumakta. |
| Dokuman Yonetimi | Panagon: FileNet firmasinin gelistirdigi elektrik firmalri rafindan yaygin kullanilan bir program. Yazi bazinda dokumanlarin ve muhendislik cizimlerinin kayit ve yonetimini basari ile yaptigi bildirilmekte.WorkSpace: Documentum firmasi tarafindan hazirlanan ve yazi bazinda (cizim icermeyen) dokumanlarin kayit edilmesinde en basarili programlardan biridir. Ancak cizimlerin yer aldigi muhendislik konularinda zayif kaldigi soyneliyor.. |
| Butce Kontrolu | Pillar: Hyperion firmasi tarafindan gelistirilmis bir program. Butce hazirligi icin verilerin toplanmasinda ve butce harcamalarinin kontrolunde basari ile kullaniliyor. |
| Kisisel Harcamalar | Concur: Kisisel harcamalarin kaydi, kontrolu, onaylanmasi ve odenmesi icin hazirlanmis iyi bir program. |
| Envanter Kontrolu | Aspect eOperate: Aspect Development tarafindan firma envanterinin zamaninda kayit ve kontrolu icin gelistirilmistir. |
Yukaridaki makalede kullandigim baslica terimlerin Turkce ve Ingilizce karsiliklari:
| Turkce | Ingilizce |
| Kurulus, tesebbus | Enterprise |
| Kaynak | Resource |
| Insan kaynaklari | Human resources |
| Envanter | Inventory |
| Yonetim | Management |
| Kisisel harcamalar | Expense report |
| Sayisal | Digital |
| Yazi | Text |