Turkiyeye gelen yabanci heyetler ve kisiler Turkiye'nin dis dunyadaki imajinin layik oldugunun cok altinda oldugunu yinelerler.  En son okudugum haber "Istanbul Ticaret" gazetesinin 11 Subat 2000 tarihinden:  Ingiliz Stratejik Arastirmalar Grubu baskani C.J.M. Lawrence Turkiye'nin inanilmaz bir potansiyele sahip oldugunu ancak uluslararasi imajinin yeterince iyi olmadigini soylemis.  Ozellikle Avrupalilar tarafindan yeteri kadar taninmadigimizi, bu yuzden yabanci yatirimcilarin Turkiye'ye gelmediklerini belirtmis ve devam etmis: "Turkiye bolgenin kuskusuz lider durumundadir.  Ozellikle ticaret, enerji, tekstil ve finans alanlarindaki gucu ile genc nufusundan kaynaklanan dinamizmi tum dunyaya tanitilmalidir.  Tanitim ve imaj konusu Turkiye icin hayati onem tasiyor.  Turk is adamlarinin ve yetkililerinin bu alanda yapabilecekleri cok seyler var.  AB ile iliskiler de ayni duzeyde onemlidir".

Herhalde yabancilarla calismamin da verdigi deneyim ile onlarin Turkiye icin soylediklerini cogu kere "Bayram degil, seyran degil, enistem beni niye opuyor?" kuskusu ile degerlendiriyorum.  Ancak Mr. Lawrence'nin bu isi iyi bildigi anlasiliyor.  Herseyden once temsil ettigi firmanin ismi cok fiyakali "Ingiliz Stratejik Arastirmalar Grubu".  "Hocanin soyledigini yap, yaptigini da yap" cinsinden.  Konuyu birkac cumle ile gayet guzel, derlemis toparlamis.  Ben dogrudan enerji konusundaki tanitimimiza deginecegim.

Bugunun Bilgi Caginda bir konuda bilgi bulmak istendiginde ilk yapilan (baglantisi olanlar icin) Internete girip birkac dugmeye basmak.  Birkac saniyede karsiniza istediginiz kadar bilgi.  Brosurler, tanitim raporlari vs gecmiste kalmis bir olay.  Dolayisiyla, senede en az $ 2 milyara acilen ihtiyaci olan, yabanci yatirimini arttirmak icin anayasasini ve babayasasini degistirmis olan ulkemize gelmeyi dusunebilecek yabancinin ilk yapacagi Internet'ten bilgi toplamak olacaktir.  Gelin gorun ki bu konuda basi cekmesi gereken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanliginin (ETKB) Web sitesinde enerji ile ilgili birkac tablodan baska bigiyi bulamazsiniz. Onlar da Turkcedir.  Dunyanin dort kosesine kosan bakanlik yetkilileri en etkili, kolay ve ekonomik tanitim olan Interneti ihmal etmislerdir.  Bu bakanliga bagli kamu kuruluslarinin Web siteleri de (DSI haric) yeterli olmaktan cok uzaktir.

Yaklasik bir saatlik aramadan sonra, ETKB'ye ve TEAS'a ornek olabilecek ikiser Web sitesi buldum:  Meksika Enerji Bakanligi ulkesine yabanci yatirimi cekebilmek icin guzel site hazirlamis.  Biz her yabancinin  Turkiye'deki burokratlara yaranmak soyledigi abartili sozlere inanirsak, enerji sektorundeki yabancilarin bizi cok iyi tanidigini ve tanitima gerek kalmadigi hayaline kapilabiliriz.  Gercek bundan cok uzaktir. Ulkemiz yabancilara buyuk kapital gerektiren ve karli altyapi yatirimlarini arz ediyor.  Karsiliginda da yabancilarin talebini bekliyor.  Arz-talep prensibine gore talep nekadar cok olursa arzin degeri artacak; aksi halde tersi olacak.  Turkiye ile birlikte gelismis ve gelismekte olan ulkelerin neredeyse tamami ayni aninda elektrik piyasalarini yabancilara acip tekellerini ozellestirmeye basladilar.  Sonucta elektrik piyasalarinda yatirim arzinda bir patlama yasaniyor.  Bizim yapacagimiz butun imkanlarimizla talebi arttirabilmek.  Bunda yeterince basarili olamazsak, Tahkim yasalarinin cikarilmasina ragmen yabancilarin yeterince gelmedigine sasariz.  Dahasi yabancilari (ve Turk ortaklarini) yatirima ikna edebilmek icin TEAS'i 8 cent'den elektrik almaya zorunda birakip iflasa surukleriz (Not: Turkiye'yi yeni yuzyilin yildizi ilan eden yabanci yatirimcilarin, mustakbel yildizin parlak gelecegini beklemeden Ocak ayinda IMKB'den net $1.4 milyari disariya tasidigini da unutmayalim). Altyapilar icin yabanci yatirimina ihtiyacimiz oldugu kesin.  Mesele talebi arttirmakta.  Istikrarli bir hukumet, odemelerini aksatmayan bir devlet, adil kanunlar, acik piyasa kurallari ve finansal acidan cekici projeler yabanci yatirimciyi getirmek icin onsartlar.  Ama imajin onemini de unutmayalim.  Su ana kadar soylediklerim okuyucular icin yeni olamayabilir.  Ben hic olmazsa icimi doktum ve rahatladim.

ETKB icin diger bir ornek olarak Kanada'nin Alberta Tabii Kaynaklar Bakanligi'nin Web sitesini vermek istiyorum. Kanada'nin Alberta eyaleti Kuzey Amerika'nin en zengin petrol ve dogal gaz kaynaklarina sahip.  Ayni zamanda rekabetci elektrik pazari acisindan Kuzey Amerika'da en ileri safhada.  Simdiye kadarki acik pazar deneyimlerinin elektrik fiyatlarini dusurmede basarisiz kalmasina ragmen Web sitesi cok guzel hazirlanmis. 

 TEAS'a ornek olarak da Korenin en buyuk elektrik firmasi Korea Electric Power Corporation'in ve yine Kanada'nin Quebec eyaletinin elektrik tekeli olan Hydro Quebec'in Web sayfalarini ornek olarak oneriyorum.  Turkiye diger konularda yayinlanan Web sitelerinin kalitesi gosteriyorki ulkemizde yabanci ulkelerdekileri aratmayacak kalitede Web sitesi hazirlayacak bilgi sayarcilarimiz var.  Yeterki yoneticilerimizde bu istek ve caba olsun.            

Ek Not (8 Nisan 2000): 30 Mart tarihli Siyaset Meydani TV programinda, Sakip Sabancinin genclerle sohbetini Internetten izledim. Genclerden biri neden Sabanci Holding'in bir Web sitesi olmadigini sordu. Sabanci sualin cevabini bilmedigini ve holding yoneticileri ile bu konuyu hemen konusacagini belirtti.  Turkiyenin en onde gelen ozel firmalari dahi "bilgi iletisim cagi'nin" nimetlerini kullanmakta geri kalmis. Demekki bu "imaj meselesi" devlet kuruluslarimiza has bir konu degilmis.  Surc-u lisan ettikse kusrumuz af ola!