Turkmen Gazi Hazari Gececekmi?

Turkmen gazini Hazardan gecirip Turkiye'ye getirmek isteyen Trans Caspian Gas Pipeline (TCGP) konsorsiyum Shell ve General Electric Capital'in bir yan kurulusu olan PSG'nin ortakligindan ibaret.  Bu hafta PSG, yakinda cevap alinmadigi takdirde Turkmenistan'a sunulan teklifin geri alinacagini bildirdi.  Turkmenistan baskani Saparmurat Niyazov (Turkmenbasi) ise gecen ay televisyonda TCGP'nin cok fazla pay almak istedigini soyliyerek sikayette bulundu.  Son olarak, Turkmenbasi Rusya baskani Vladimir Putin'in 19 Mayis'da Turkmenistani ziyaretinde bir on-hazirlik anlasmasi imzaladi.  Buna gore Rusya Turkmenistan'dan aldigi gazi her sene 10 milyar metre-kup (billion cubic meter - bcm) arttirarak 50-60 bcm'e cikarmayi planliyor.  Turkmenistan 1998'de 13.8 bcm, 1999'da da 23 bcm gaz uretti.  Eski Soyvet zamaninda 85 bcm'e kadar uretim yapmisti.  Tekrar bu seviyeye cikabilmek icin Turkmenistan ihrac altyapisini gelistirmeye calisiyor.  TCGP projesi 2 milya dolara malolacak ve 2.000 km uzunlugunda bir hat izleyecek (Kaynak: Reuters, 9 Haziran).

Alman Elektrik Devleri Birlesiyor

Anlasilan kucuklere bu dunyada hic yer kalmayacak.  Alman elektrik sektorunun %80'ini elektrik sektorunu elinde tutan dort firma  ikiser-ikiser birlesiyor.  Veba ve VIAG birleserek E.ON firmasini kuruyor.  RWE ve VEW ortaligi ise yine RWE ismi ile anilacak.  Her iki ortaklik da Alman ve AB rekabet organlarindan gerekli izni aldilar.  Izin sartlarindan birisi dort firmanin da dogu Alman elektrik firmasi VEAG'dakihisseleri satmalari.  Boylece VEAG'in Almanya'nin ucuncu buyuk bagimsiz elektrik firmasi olacak.  Yeni E.ON dunyanin en buyuk enerji firmasi olacak (Kaynak: AFP, 13 Haziran). 

Gurcistanin Gaz Firmasi Satisa Cikti

Guscistan hukumeti, ulkenin ucte birine gaz saglayan Tbilgas'i satisa cikardi.  Satisa talip olan firmalar, ABD'den AES, Rusya'dan Itera ve Italya'dan Agas.  Hukumet gecen Aralik ayinda Tbilgas'i Itera'ya 8 milyon dolara satmak istemis ancak satis  gerceklesmemisiti.  AES Gurcustan pazarina yeni degil.  Halen AES-Telasi elektrik firmasinin %75'ine sahip. Ayrica Gurcustan'daki bircok termal ve hidrolik santrallarda da hisse sahibi (Kaynak: Reuters, 15 Haziran).

Almanya'da Tarihi Karar: Nukleer Santrallar Kapatilacak 

Almanya'da Sosyal Demokrat SPD ve cevreci Green partiden kurulu koalisyon hukumeti nukleer santrallari 32 sene icinde devreden cikarmaya karar verdi.  Ancak karar hic kimseyi tam memnun etmis degil.  Nukleer santrallarin daha kisa kapatilmasini isteyen cevrecilere karsilik, Siemens'in basini cektigi nukleer sanayi firmalari kararin issizlige yol acacagini ve satislarin dusecegini iddia ediyor.  Muhalefetteki Hristiyan Birligi partisi de bunun daha fazla termal uretim gerektirecegini ve disa bagimliligin artacagini soyluyor.  Gelecekteki hukumetlerin bu karari degistirmesi mumkun oldugundan, konu uzun yillar gundemde kalacak gibi gorunuyor.  Nukleer enerji ulkenin toplam elektrik ihtiyacinin ucte birini sagliyor (Kaynak: AFP, 15 Haziran).

Japonya Nukleer Santral Stratejisini Yeniden Gozden Geciriyor 

Almanya'nin nukleer santrallari icin aldigi kararin Japanya icin ornek olamayacagi Japon burokratlar tarafindan bildiriliyor.  Japonyadaki 51 nukleer reaktor ulke elektriginin ucte birini sagliyor ve enerji de disa bagimliligi azaltiyor.  Ancak gecen Mart ayinda bir uranyum isleme tesisindeki kazanin ardindan acilama yapan ticaret bakani 2011'e kadar yapilmasi planlanan 16-20 nukleer santralin iptal edilecegini bildirmisti.  Acigin ruzgar ve dogal gaz santralari ile kapatilacagi saniliyor (KAynak: AFP, 15 Haziran). 

ABD'nin Iki Buyuk Elektrik Firmasi Birlesti

ABD elektrik sektorunun en buyuk firmalarindan America Electric Power (AEP) ve Central and South West (CSW) 30 aylik calismadan sonra hisse senedi sahiplerinden ve devletten son onaylari alarak birlestiler.  Yeni firma yine AEP olarak anilacak.  Yeni AEP'nin ozellikleri soyle olacak: 

Degeri:                       35 milyar dolar

Senelik gelir(1999):     12,5 milyar dolar

Senelik satis(1999):     2000 TWh  

Uretim kapasitesi:       38.000 MW

Musteri sayisi:             8,8 milyon

Iletim hatti:                 38.000 mil (60.000 km)

Dagitim hatti:              186.000 mil (300.000 km)

Yeni AEP'nin ABD'deki servis alani Meksika sinirindan Kanada'ya kadar orta ABD'daki 11 eyaleti kapsiyor.  Yeni firmanin Brazilya, Cin, Meksika ve Ingiltere'de de varligi bulunuyor (Kaynak: Megawatt Daily, 18 Haziran).

ABD'de Rekabetci Pazar Problemleri

ABD'nin New York eyaletinde gecen sene uygulanmaya konan rekabetci pazar sistemindeki aksakliklar henuz giderilmis degil.  Eyaletin eskiden bolgesel elektrik tekeli (monopoly) olan firmalarindan New York State Electric and Gas Corp. (NYSEG) yeni elektrik pazarindaki baslica problemeleri soyle siraliyor:

1.  New York disindan elektrik ithali (iletim hatlarinin  yetersizligi dolayisiyla) geregince yapilamiyor.

2.  Yaz aylarindaki kisa sureli fiyat artislarinin eristigi cok yuksek degerleri aciklamak mumkun degil.

3.  Santrallarin ihale fiytlarina gore devreye konmasina (yani en dusuk fiyai veren santral en once devreye girmesine) karar veren Independent System Operator (ISO) (Bagimsiz Sistem Isletmecisi) kaynaklari uygun kullanmiyor ve santrallarla yeterince iyi haberlesemiyor.   

4.  Voltaj ayarini gibi ek hizmetlere verilen fiyatlar yetersiz.

5.  Kisa donem (yani bir gun sonrasinin) enerji arz ve talep tahminleri yeterince hassas degil

Ayni pazarda yarisan PECO gibi diger buyuk firmalar da bu problemlerin varligini kabul etmekle birlikte bunlarin zamanla cozulebileceginden emin gorunuyorlar (Kaynak: Public Utilities Fortnightly, 15 Haziran).

Calpine Corp Buyume Hizini Arttirdi

ABD'nin en hizli buyuyen elektrik uretim firmalarindan Calpine buyume hizini daha da arttirdi.  SkyGen Energy LLC ve Panda Energy International'i $2.8 milyar dolara almaya karar veren Calpine Corp. boylece kapasitesine 15.000 MW daha ekleyip toplam 40.000 MW'a ersimis olacak.  Firma daha ziyade kombine cevrimli dogal gaz santrallari ile rekabetci pazara acilmis eyaletlerde faaliyetlerini surduruyor.  (Kaynak:  Reuters, 26 Haziran).  

AES Kazak Iletim Hatlarina Talip

Belcikanin ve dunyanin onde gelen elektrik firmalarindan Tractebel kisa zaman once Kazakistanin elektrik iletim hatlarinin isletmesini ulkede is yapmanin imkansiz oldugunu soyleyerek birakmisti.  Bu boslugu ABD'nin AES firmasi doldurmak icin harekete gecti.   AES Kazakistanda 1996'dan beri faaliyette.  Firma 150 milyon dolar odeyerek bes termal ve iki hidrolelktrik santral satin almis.  Ayrica iki bolgesel dagitim sisteminin de 15 senelik isletme hakkina sahip (Kaynak: Reuters, 22 Haziran).