Halen calismakta oldugum firma Kanada'nin Ontario eyaletinin elektriginin cok buyuk kismini saglayan ve toplam kurulu gucu 24 000 MW'in uzerinde bulunan bir elektrik uretim firmasi.  Firmanin ust yoneticileri her pazartesi sabahi "Isletme Yonetimi" toplantisi yaparlar.  Toplantinin birinci maddesi bir onceki haftanin "Saglik ve Isyeri Guvenligi" (Health & Safety) raporlarinin incelenmesidir.  Kaza olsun veya olmasin mutlaka raporlar gozden gecirilir.  Daha saglikli bir isyeri icin tedbirler belirlenir.  Aksi halde yoneticiler baslarinin cok agriyacagini, bir kaza halinde mahkeme  koselerinde zaman tuketeceklerini cok iyi bilirler.  Maaslarinin bir kismi da  sorumlu olduklari grubun Saglik ve Isyeri Guvenligi performansina baglidir. 

Yoneticiler calisanlara gerekli egitimi vermek, kanun ve yonetmeliklerle belirlenen tedbirleri almak zorundadir.  Calisanlar aldiklari egitime gore islerini yapmak mecburiyetindedir.  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise surekli olarak kanun ve yonetmelikleri guncellestirmek, bunlarin firmalarda uygulanmasini saglamak, uygulamayanlara da etkin cezalar vermekle yukumludur.  Yani Saglik ve Is Yeri Guvenligi tek bir kisi ve grubun degil her uc partinin de sorumlulugu altindadir.

31 Aralik 2002 gunu TRT'den ogrendigim bir haber beni son derece uzdu.  Van'da bir helva imalat fabrikasinda patlayan buhar kazani dort calisanin olumune sebep olmus.   Hemen su sualleri sormamiz gerekir:

1. Basincli bir kazan oldugu icin buhar kazaninin test sertifikasi olmasi gerekirdi? Bu varmidir? Yoksa yoneticisi sorumludur.

2. Kazani kullananlar gerekli egitimi almislarmiydi? Almadilarsa yine yonetici sorumludur.

3. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri kazadan once firmayi hic ziyaret edip kazanin isletilmesini onayladilarmi? Burada da Bakanlik yetkililerinin ihmali olabilir.

Biliyorum ki bu satirlari okuyanlar diyeceklerdir ki "Kardesim sen diyorsun, burasi Turkiye".  AB'ye girmek istiyorsak "Avrupa hiristiyan klubudur, bizi almazlar" diyecegimiz yerde" isyerlerimizde onlar gibi sorumluluk gostermemiz gerekiyor.  Artik "Burasi Turkiye" diye sorumluluktan kaytaramayiz. 

Biz istersek herseyi en az batililar kadar iyi yapar ve basarili oluruz.  Iste yine senenin son gunlerinde Turkiye'den aldigim bir mektup bunu ne guzel gozler onune seriyor.  Buyuk bir santiyenin Saglik ve Isyeri Guvenliginden sorumlu bir arkadasimiz firmasindan ve arkadaslarindan gordugu destekle neler basarabildiklerini  ve onumuzdeki engelleri acikliyor.  Sayin Orkun Serttas'i dinliyoruz:

Sayın M.Aydın,

Ben Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş. de, Baku-Tiflis-Ceyhan Boru hattı Ceyhan Marine Terminal projesinde HSE Manager olarak çalışıyorum. Yaklaşık 5 senedir bu firmadayım ve işe girdiğimden beri safety engineer olarak çalışıyorum. Internette can yelekleri ile ilgili bir araştırma yaparken tamamen tesaduf eseri sizin sitenizi buldum. Safety konusunda yazdığınız şeyler çok ilgimi çekti. Sitenize koyduğunuz resim ve yaptığınız yorum,benim 5 senedir gördüğüm ve Ülkem adına utandığım buna benzer şeylerden sadece bir tanesi.  5 sene önce işe başladıgımda, işimi ben dahil bir çok kimse tanımıyordu. Su anda bakıyorumda inanın o günlerden bugüne çok mesafe kat edildi.

Hala İşçi Sağlığı ve Güvenliği konusunda yetersizliğimiz hat safhada olsada, bir akım gayretler görmek beni sevindiriyor. Özellikle bu BTC projesi Türkiyede bu yönde cok pozitif adımlar atılmasını sağladı. İş alan bir çok firma bu konuda bir departman oluşturma gayreti içine girdiler, kendilerine OHSAS 18000 sistemini kurup,sertifika almak için tecrübeli HSE mühendisi arıyorlar ama maalesef yok. Benim şirketimin bu konuda uzun zamandır bir sistem dahilinde çalışması var ve Türkiyedeki bir çok firmadan bu konuda ileride olduğunu söyleyebilirim. Yani ülkemizdede ufakda olsa adımlar atılıyor. Ama bu konu ile ilgili ciddi kaynak sıkıntısı var. Eğitim ve Sertifika verecek kuruluşlar yok. Ben hep yabancı kaynaklardan çeviri yaparak bu açığı kapatmaya çalışıyorum.

Bende Amerikada 1 sene kaldım,Torontoda da 15 gün kadar bulunmuştum. Safety konusunda ne kadar hassas olduklarını biliyorum, bunun içinde daha gitmemiz gereken çok yol olduğunu görebiliyorum. Siz ve sizin gibi insanlar bu konuyu insanımıza anlatmada ellerinden gelen gayreti gösterdikleri takdirde bizde ileri bir seviyeye gelebiliriz diye düşünüyorum. Amerikada kaldığım süre içinde Front Page designer ve HTML kursları almıştım. Türkiyedeki resmi kuruluşların web siteleri hakkındaki görüşlerinize tamamen katılıyorum. Sadece olmuş olması için yapılmış,içerik bakımından ve efektiflik bakımından çok çok düşük düzeydeler. Bir maile cevap alma imkanı yok. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sitesinde safety anlamında hiçbirşey yok. Ne güvenli çalışma yolları nede başka bir kaynak. Ama özel sekör bazında veya bireysel anlamda baktığımız zaman yine umut ışıkları görüyorum.

Bu maili sadece ve sadece içimden geldiği için ve sizinde bu gayretleri bilme ve buna biraz olsun sevinme hakkınız olduğunu düşünerek yazıyorum.

Çalışmalarınızda başarılar dilerim.
Saygılarımla,

Orkun SERTTAŞ
Sağlık,Emniyet Çevre (SEÇ) Müdürü
Ceyhan Marine Terminal Kara ve Deniz İnşaat İşleri Projesi
BTC Boru Hattı
Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş.
oserttas@tekfen.com.tr

Tel : +90 532 551 7086
       +93 322 634 2076
 

Orkun Bey'in mektubuna ilave bir sozum yok.  Birkac cumle ile durumumuzu cok guzel ortaya koymus.  Kisa bir aciklama ile yazimi noktalayayim. Kuzey Amerika'da santiyelerde Saglik ve Isleri Guvenliginden sorumlu kisilere "Health and Safety Manager" diyorlar (kisaca H&S Manager).  Bu kisiler ayni zamanda insa esnasinda ortaya cikan cevre meseleleri ile de ilgileniyorlarler.  Orkun Beyin mektubundan ayni kisilere Turkiye'de "Saglik, Emniyet, Cevre (SEÇ) Muduru" dendigini anliyorum.  Bu unvanin yapilan isi "Health and Safety Manager"'dan daha iyi tanimlamasi dolayisiyla cok begendigimi belirtmek isterim.  Umit ederim yakin zamanda SEÇ Mudurleri bir dernek kurup konunun onemini ve sorunlarini toplumuza daha iyi duyururlar ve egitimli SEÇ Mudurlerinin cogalmasini saglarlar. Butun SEÇ Mudurlerine basarilar dilerim.